Zoekresultaten

Werkina heeft met de oplevering van de United LNG een bijzonder project afgerond. De United LNG 1 is een estuair bunkerschip dat zeegaande schepen gaat bevoorraden met LNG. Het schip telt 135 x 21.5 meters en heeft 8 tanks van 1000m3 per stuk aan boord. De schaal en de complexiteit van het geheel kent geen precedent. Ondanks dat hebben de werf en de reder hun vertrouwen uitgesproken in onze aanpak. AC/DC netwerk De uitdaging schuilt in een aantal verschillende zaken. Allereerst de voortstuwing. Die bestaat uit krachtige, schone, elektrische motoren. De stroom voor die motoren wordt opgewekt door een combinatie van diesel en LNG generatoren. Daar wordt het meteen complex. Het allesomvattende W-PROP powermanagement bestuurt het vermogen uit de dieselgeneratoren binnen het AC-netwerk. Apparatuur binnen een AC netwerk is eenvoudig te beheren en te onderhouden, maar voor LNG generatoren is het niet geschikt. Die draaien een minder stabiel toerental en trekken elkaar bovendien mee in die schommelingen. Alsof ze met een onzichtbare as met elkaar verbonden zijn. Die frictie tussen de verschillende geleverde vermogens binnen een netwerk kan zo hoog oplopen dat er uitval plaatsvindt. In een DC-netwerk zijn die individuele verschillen wel te managen met behulp van grote rekenkracht. Zie het als een groot waterbed waar continu drukpunten ontstaan en wegvallen. Om dat geheel stabiel te krijgen moeten veel ‘als dit, dan dat’ situaties ik kaart gebracht worden en met de juiste curves beheerd worden. Gratis brandstof Uitdaging nummer twee is de druk stabiel houden in de LNG ladingtanks. Het gas is vloeibaar maar boven een bepaalde temperatuur zal het ‘vergassen’. Een krachtig koelsysteem brengt de temperatuur onderin omlaag tot -162°C, maar bovenin zal toch gasvorming ontstaan. Normaal wordt dat ontlucht of afgefakkeld. Op deze tanker gaat dit gas naar de generatoren, die daar als het ware gratis op draaien. Klinkt logisch, maar het gas bovenin die tanks is niet constant van samenstelling. Er bewegen zich continu wolken met verschillende samenstellingen door die tanks. Vandaar die eerdergenoemde schommelingen in toerental en de noodzaak dat elektronisch te managen. Nog meer grootverbruikers Dat de koeling zelf ook een flinke hap uit het beschikbare vermogen vraagt, spreekt voor zich. Daarnaast beschikt het schip ook over een hoge kraan met een flinke pompinstallatie om de lading naar de te bevoorraden schepen te pompen. Allemaal elektrische systemen die grote pieken in de stroomafname veroorzaken en daarmee het powermanagement voor complexe opgaven plaatst. Uitdaging nummer drie. Wij zijn er dan ook best wel een beetje trots op dat ons W-PROP zover doorontwikkeld is, dat het zulke taken uit kan voeren. En dat we zoveel kundige mensen hebben om dat complete elektrische pakket te bouwen en te installeren. Zonder een goede uitvoering slaagt geen enkel idee! De United LNG 1 heeft diverse testfases goed doorstaan en is nu in de vaart genomen. De bouw van een identiek zusterschip is inmiddels gestart.

Projectleiders Matthijs en Alex spelen momenteel in de voorhoede van een installatieproces. Voordat de installatie van deze giga-tanker echt kan beginnen, leggen zij samen met enkele lassers het netwerk van kabelgoten aan dat door het hele schip loopt. In het midden van het schip is over bijna de hele lengte zelfs een speciaal kanaal gebouwd om alle kabels een plek te geven. Dat heeft onder andere te maken met de acht enorme LNG tanks die tot -162ºC worden gekoeld. Vier LNG generatoren leveren samen met een batterijenpakket maarliefst 2000 KW om dat mogelijk te maken. Op de foto staan Matthijs en Alex onderin het schip naast een van de acht tanks, die als eieren in een doosje in het schip opgesteld staan. Na deze voorbereidende fase kunnen twee teams van plusminus 10 monteurs de daadwerkelijke installatie uit gaan voeren.

Engineer Marty tussen de met board beschermde schakelkasten Al in een vroeg stadium stelt engineer Marty onderdelen van de elektrische installatie, die hij zelf bedacht heeft, in bedrijf. Dat heeft te maken met de complexiteit van dit schip, de United LNG. De elektrische aandrijving wordt gevoed door het gas dat het schip vervoert. Normaal wordt dat afgefakkeld en gaat het verloren. Ecologische én financiële winst dus, maar geen eenvoudig proces aangezien de samenstelling van de 8.000 m3 LNG aan boord sterk wisselend is en daarmee de output van de generatoren ook. De focus ligt nu op het vaarklaar maken op basis van dieselgeneratoren, het fallback systeem aan boord. Alle systemen rondom het beheer van het LNG zelf worden momenteel nog aangesloten en pas later inbedrijfgesteld. Een groot aantal monteurs werkt al maandenlang aan dit project. Voorman Alex is aan dek bezig een pompinstallatie aan te sluiten. In het stuurhuis, formaat kantoortuin, komt de besturing van alle apparatuur samen, wat vanzelf een grote hoeveelheid kabels en werk met zich meebrengt. De proefvaart nadert en er wordt koortsachtig doorgewerkt. Je wil niet degene zijn die straks vertraging veroorzaakt!

Op de werf van Dolderman in Dordrecht werkt Werkina momenteel weer aan een handvol schepen tegelijk. Het eerst wat opvalt als je de werf op komt lopen: wat zijn die schepen enorm groot! Naast elkaar liggen drie tankers in aanbouw met een breedte van maar liefst 22.80 meter. Echt zichtbaar een maatje groter dan de 17.50 meter die we tot nog toe zagen. Met een lengte van 135 meter kunnen de schepen niet verder groeien omdat ze anders niet meer in de sluizen van het vaargebied passen. Projectleider Michael (met fiets) en Gerrit (25.000 stappen per dag) zijn er knap druk mee, maar lijken weinig last te hebben van stress. Kwestie van ervaring en goed leiderschap. En kunde niet te vergeten! Ondertussen weten ze ook nog stagelopers en BBL’ers te begeleiden. Dat is een investering in de toekomst, want de geschiedenis wijst uit dat de eigen opleiding goede vakmensen voortbrengt met de grootste loyaliteit aan het bedrijf.

Sinds twee jaar werkzaam bij Werkina: Tijmen. Daarvoor werkte hij in de woning- en utiliteitsbouw, waar hij naast nieuwbouwwoningen ook scholen van installaties voorzag. Toch was hij daar na een jaar of 7 wat uitgekeken. Via via werd hij getipt voor de scheepvaart, daar zou meer te beleven zijn. Een mooie kant van scheepselektro is het werken met grote vermogens. Omdat het contact nogal informeel verliep, kon hij makkelijk met projectleider Matthijs een dagje meelopen om te zien of het wat voor hem was. De veelheid aan techniek sprak meteen aan. Al die verschillende apparatuur en dat enorme vermogen! Na twee jaar is het enthousiasme er niet minder op geworden. Tijmen maakt zich de manier van werken aan boord snel eigen en trekt steeds grotere delen van het werk naar zich toe. Nu werkt hij aan de voorkant van een grote tanker, waar hij in het engels instructies geeft aan de buitenlandse kabeltrekkers. Met de techniek, de manier van werken en de sfeer op de werf voelt hij zich als een vis in het water en heeft geen moment spijt van de overstap van de wal naar het water.

Het nieuwste containerschip Seaford markeert een belangrijke stap voorwaarts in het verduurzamen van de binnenvaart. Gebouwd op de Haitong Shipyard in China en naar Rotterdam vervoerd via een afzinkbaar zeeschip, werd de afbouw van het schip voltooid bij scheepswerf Dolderman in Dordrecht. De Seaford op zijn eerste vaart. De Seaford heeft een capaciteit van meer dan 600 TEU en kan tot 9.000 ton vracht vervoeren. Het vaart met hybride Stage 5 dieselmotoren die volledig op biodiesel kunnen draaien, en beschikt over ingebouwde accu's voor emissievrije manoeuvres. De accu’s kunnen ook 100 reefercontainers voorzien van stroom. Het W-PROP powermanagement van Werkina is de basis van de elektrische installatie. Dankzij de innovatieve techniek kan de Seaford tot wel vijf uur lang volledig CO2-neutraal opereren, wat aanzienlijk bijdraagt aan het verminderen van de ecologische impact.

De onderste verdieping van deze machinekamer is een ongelooflijke wirwar van leidingen en machines. Niet veel elektro hier, zult u denken. Dat klopt, dat staat een verdieping hoger, want al deze installaties worden wel elektrisch aangestuurd. Vandaar een soort van kastenplein hier direct boven, waar de schakelpanelen staan opgesteld als boekenkasten in een krappe bibliotheek. Een 'uitdagend project' kun je dit wel noemen. Wat deze machinekamer onder andere zo vol maakt, is de dubbele energievoorziening. Dit passagiersschip is diesel-elektrisch aangedreven, dus e-motoren op de propellers, dieselgeneratoren erachter voor de stroomvoorziening. Al jaren een bewezen methode om een schip met minimale uitstoot en maximale brandstofefficiëntie rond te laten varen. Echter, steden als Amsterdam laten alleen nog rivercruisers toe die volledig emissieloos aangemeerd zijn. Om dat te bereiken is een batterijenpakket aan boord waarmee de generatoren een tijdje uitgezet kunnen worden. Genoeg om dit 135 meter lange schip zonder enige uitstoot in de stad te laten verblijven en alle voorzieningen aan boord te laten functioneren. Klinkt eenvoudig, maar in die grijze kasten in de machinekamer gebeurt heel veel om vraag en aanbod van vermogen op elkaar af te stemmen. De inbedrijfstellers zijn deze periode elke dag aan boord om zoveel mogelijk deelprojecten voor te bereiden, en elke avond om ze te testen en inbedrijf te stellen. Inmiddels heeft Werkina flink opgeschaald om de deadlines te halen. Een team van zo'n twintig collega's maakt nu volle dagen aan boord. De andere onderaannemers zijn ook nog druk bezig met het afronden van hun werkzaamheden. Timmerlieden, stukadoors, ijzerwerkers en leveranciers die zelf hun apparatuur plaatsen. Het coördineren van al deze verschillende werkzaamheden is een taak die permanent aandacht vraagt. Veel korte overlegjes, elk project opknippen in deelprojecten, klaarmaken wat klaargemaakt kan worden. Zo werkt iedereen om elkaar heen. Over twee weken staat de technische proefvaart gepland.

Het is deze schipper overkomen, midden op de rivier! Het van oorsprong Roemeense schip was niet uitgerust met een brandalarm en de sprinkler kon deze brand niet de baas. Gevolg: de hele machinekamer in lichterlaaie. Toen het schip weer aan de kant lag kon de schade opgemaakt worden. Werkelijk alles was verbrand, dan wel gesmolten. Drie van de vier bovengelegen woonvertrekken eveneens. Voor onze servicemonteurs Sebas en Ewoud een mooie uitdaging. De schoonmaakploeg wist in twee weken knap werk te leveren, want alles was pikzwart geblakerd. Daarna is alle bedrading en apparatuur verwijderd en opnieuw aangelegd. Een mooie gelegenheid om meteen wat verbeteringen en updates uit te voeren, bijvoorbeeld aan het brandmeldsysteem en de intercom. Een flinke klus, waar Sebas en Ewoud ondersteuning bij krijgen van een Spaanse en een Bulgaarse inleenkracht. Samen met de Gentse motormonteurs van ABC en de Duitse schippers maakt het een internationaal gezelschap waarbij diverse talen door elkaar heenlopen. Sebas is een ervaren servicemonteur die veel kennis overdraagt aan Ewoud, die sinds vorig jaar in dienst is bij Werkina. Daarvoor werkte hij als installatie- en servicemonteur met glassnijmachines. Na verloop van tijd bleek dat technisch weinig uitdagend. Bij Werkina voelt hij zich beter op zijn plek. Veel verschillende situaties en veel uiteenlopende apparatuur. Hoe hij zich dat allemaal eigen maakt? Thuis klapt hij zijn laptop open en logt in op de server van de zaak. Daar leest hij de handleidingen door van de apparatuur die hij overdag in handen heeft. Zijn leercurve is best steil, stelt hij met tevredenheid vast. “Dit is wat ik wil.” Het project opdeze tanker nadert na enkele maanden zijn voltooiing. Dan kan het zijn tochten over de Europese binnenwateren hervatten alsof er niets gebeurd is.

Dit is de lessenaar van de GAS 95 tanker in aanbouw. Mooie groen-grijze staalbouw waar de matzwarte componenten mooi in uitkomen. Chef werkplaats Marco Verheij werkt graag met stalen lessenaars. “Daar zit lekker veel ruimte in en ik vind ze ook gewoon mooi.” Hij bestaat uit drie makkelijk te koppelen delen die elk tjokvol electronica zitten. Want er wordt nogal wat aangestuurd vanaf hier. Alleen al in het middenpaneel komen twee radarschermen, een computerscherm en meerdere cameraschermen. “Als hij straks klaar is, testen we en ontkoppelen we de drie delen. Als alles werkt gaat hij in drie delen naar het schip. Beetje afhankelijk van de situatie qua bezetting, ga ik ook wel zelf naar de nieuwbouw om hem weer in elkaar te zetten”, aldus Marco.

Enkele weken geleden is de bouw gestart van de Amadeus Nova, een passagiersschip dat meebeweegt met een tijd waarin om vergroening gevraagd wordt. Voor de aandrijving heeft het namelijk 4 elektrische Veth L-drives aan boord, die op hun beurt worden aangedreven door vier efficiënte generatoren. Plus een flink pak batterijen. Daarmee kan het schip stil en met een minimale uitstoot een stad binnenvaren en er verblijven, een nadrukkelijke wens van veel stadsbesturen. Ervaring en kunde Werkina’s eigen W-PROP powermanagement beheert al het vermogen aan boord. Ons engineeringsteam bedacht dit modulaire systeem, dat voor elk project op maat gemaakt wordt. De uitdaging van de Amadeus Nova zit vooral in dat uitstootvrije verblijf in steden. Daarvoor is een kamer ingericht met een accupakket van 510 KWh. Een flink vermogen, maar naast de voortstuwingsmotoren verbruiken de 180 passagiers en 40 bemanningsleden natuurlijk ook veel energie. Die energie wordt ingenomen via de walvoeding en deels tijdens het diesel-elektrisch varen gegenereerd. De kunst is dit zo efficiënt en storingsvrij mogelijk te laten verlopen. En dat is een kwestie van ervaring en kunde, wat binnen het bedrijf in al die jaren opgebouwd is. Opstartfase Het project verkeert nog in de opstartfase. Dat biedt een interessante blik op de bekabeling die straks in al die hutten verwerkt wordt. Enorme bossen kabels in alle kleuren en diktes hangen als feestversiering uit het plafond. Maar voor het echt feest is, moet er nog wel wat gebeuren. Doorgewinterde voormannen zijn overal tegelijk bezig, want vaak moet er heel flexibel met de mensen op al die verschillende plaatsen gewerkt worden. Overal wordt gelast, gezaagd en momenteel vooral geïsoleerd. En overlegd, want hoe sluit je iedereen op elkaar aan? En naast dit schip vragen nog twee tankers om aandacht, want daar zijn ook veel monteurs aan het werk! (zie de foto's onderaan) Samenwerking De werkdruk is best hoog en de fase waarin de projecten zich bevinden vraagt veel van de mensen aan boord. De voormannen schieten er niet van in paniek, daarvoor hebben ze al te veel schepen gedaan. De focus ligt voornamelijk op het aan de gang houden van al die mensen. Veel korte gesprekjes waarbij gelukkig ook veel gelachen wordt. Buitenlandse collega’s zijn niet meer weg te denken op de Nederlandse werven. Zodoende hebben ze ook al wat woordjes Pools en Roemeens geleerd. Woorden die je niet snel in een woordenboek tegenkomt. Over een paar maanden hebben zij samen dit enorme project naar een volgend stadium getild.

Allereerst door rustig te blijven. En dat doet voorman Gerrit Verhoeven, met zijn 12 jaar ervaring op de werf van Dolderman. We staan onderin het ruim van een enorme tanker van 135x17 meter. Om de paar minuten komt er iemand met een vraag. Monteurs van Werkina, maar ook onderaannemers, leveranciers en inleners. Veel vertrouwde gezichten die aan een half woord genoeg hebben. Zoals de Pool Mike. Werkt ook alweer een jaar of 10 via een uitzendorganisatie voor Werkina en is goed bekend met het werk. Uit ervaring wijst hij Gerrit soms op dingen die niet kloppen. Zo’n tweede paar ogen is heel welkom, zeker nu Gerrit er tijdelijk alleen voor staat. Volgende week is collega voorman Alex weer terug van vaderschapsverlof. Toen het aantal schepen dat tegelijk voor de kade ligt groter werd, heeft hij de taken zelf anders ingedeeld. “Met twee schepen kun je iedereen nog wel begeleiden, maar met zes wil dat niet meer. Daarom hebben we per deelproject mannen verantwoordelijk en aanspreekpunt gemaakt. Nu kan ik taken delegeren, wat mij veel tijd en rust oplevert. Elke ochtend begin ik met de materiaallijst bij te werken, inventariseren welke werkzaamheden zich in welk stadium bevinden en wat daarin de volgende stap gaat zijn. Om iedereen aan het werk te houden is het heel belangrijk om steeds een stap vooruit te kunnen denken”, zegt Gerrit. De werf van Dolderman is hagelnieuw. Een groot gebouw met ruimte voor verschillende werkplaatsen en kantoren, allemaal prachtig gedesignd als een modern hotel. De werf zelf biedt ook meer ruimte dan voorheen, wat Gerrit heeft aangegrepen om tussen de bedrijvigheid door de eigen werkplek ruimer en beter in te richten. In vier containers is de voorraad ijzer en kleinmateriaal overzichtelijk ingericht, er zijn twee werkbanken waar de vrolijke Portugees Thiago continu kabelbanen produceert, er is een kantine en natuurlijk een bureau waar Gerrit de tekeningen, besteklijsten, planning en voorraad nauwkeurig bijhoudt. De schepen bevinden zich in verschillende stadia van afbouw. Eén bijna klaar, op een andere moet nog begonnen worden. De grote drukte wordt over een aantal weken verwacht, als de afbouw van al die schepen in volle gang is. Gerrit Verhoeven en zijn collega’s zijn er klaar voor!

Een proces dat per schip verder geoptimaliseerd wordt. Projectleider Matthijs van Bochove kijkt naar een van de twee generatoren die de River Drone 3 van stroom voorzien. De opbrengst gaat de schakelkasten van het W-PROP powermanagement in, dat het verdeelt over alle systemen aan boord. Daaronder de op-afstand-besturing van Seafar, waar veel soorten electronica bij elkaar komen. Naast een stuk maatwerk software, komen daar ook aardig wat kabels aan te pas. Hoe begin je zo’n project? Van Bochove direct enthousiast: “Dat begin is eigenlijk het mooiste deel van het werk. Alle leveranciers van apparatuur leveren gedetailleerde tekeningen mee van wat hun systemen aan vermogen en bedrading nodig hebben. Op de River Drones zijn dat er een stuk of 20. Op basis daarvan maak ik een indeling. Welke kabels gaan waarheen? Waar kunnen we het best de kabelgoten neerleggen en hoe groot maken we ze? Het is belangrijk om dat nauwkeurig te doen. Kabels bijtrekken kan wel maar is niet altijd eenvoudig. En teveel kabels leggen, daar houd ik niet van. Gewoon precies genoeg, met eventueel iets extra’s met het oog op toekomstige uitbreidingen.” De krachtige, elektrische Equadrive-voortstuwingsmotoren staan dicht achter de generatoren, maar de boegschroeven voorin trekken ook flink wat vermogen. Dus lopen er vuistdikke kabels van noord naar zuid door lange buizen. Die schuif je er niet zomaar doorheen. Een speciale lier levert 1000 kg trekkracht, voldoende om zo'n dikke jongen over een afstand van 90 meter plus nog een meter of 20 extra, door zo’n buis te trekken. “Het is zaak er vroeg bij te zijn, als zo’n casco wordt aangeleverd”, zegt Van Bochove. “Liefst voordat andere installateurs hun spullen aan boord brengen, zijn wij er al doorheen geweest. Met een man of zes kun je veel doen in korte tijd. Doorgaans met twee of drie Hollanders die vier á vijf Roemenen en Polen aansturen. Dat zijn goede werkers, maar soms wat passief. Je moet ze aan de gang houden. Sommige dagen gaan vrijwel volledig op aan het managen van alle deelprojecten aan boord. Dat maakt mijn baan wel interessant en gevarieerd.” Overal lopen nog schilders, vloerenleggers en interieurbouwers, maar over twee weken wordt het schip al opgeleverd. Van Bochove staat zelf ook nog wel eens versteld van hoeveel werk er in korte tijd verzet wordt. Werkina is met vier man aanwezig. De ‘3’ is bijna klaar, de ‘4’ schiet ook al op. Binnenkort komen de ‘5’ en ‘6’ naar de werf van Asto in Raamsdonksveer, waar ze verder afgebouwd worden. Het is een uniek project, tien identieke schepen installeren. Per schip weten we het proces weer iets verder te optimaliseren. Straks varen de River Drones met 3 tot 5 matrozen over het Albert kanaal in België. Zónder kapitein, die zit in het Control Center in Antwerpen.